Nông nghiệp lạc hậu, có nên đập đi xây lại và dựa vào các ông lớn đầu tàu?

Cách mạng công nghệ đã, đang và sẽ thay đổi năng lực của người nông dân, không phụ thuộc vào quy mô sản xuất lớn hay nhỏ. Chính vì thế, phải thay đổi tư duy, đào tạo người nông dân để vừa hiện đại hoá nông nghiệp, công nghệ hoá sản xuất mà vẫn giữ được nét văn hoá, di sản dân tộc để lại.

Đây là ý kiến của TS Lê Xuân Nghĩa, chuyên gia kinh tế xung quanh vấn đề tích tụ ruộng đất, vai trò của chính sách Nhà nước và hỗ trợ tín dụng cho nông nghiệp, nông thôn thời gian tới.

Tích tụ, mở rộng hạn điền không thể làm ào ạt

Tại Diễn dàn Nông nghiệp mùa Xuân 2017 vừa được Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) phối hợp với các bên tổ chức tại Hà Nội sáng nay (28/3), các chuyên gia kinh tế đều đưa ra những vấn đề yếu kém của ngành nông nghiệp: sản xuất manh mún, nông nghiệp hàng hóa chất lượng thấp, sản xuất theo kinh nghiệm, thói quen.... đã và đang làm ảnh hưởng đến chất lượng phát triển của nông nghiệp.

Việc Chính phủ đưa gói tín dụng 100.000 tỷ đồng cho nông nghiệp và nhiều chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp (DN) lớn đầu tư vào nông nghiệp để tạo ra những cánh chim đầu đàn, "cá mập" kéo các DN nhỏ, tiểu hộ sản xuất đang được kỳ vọng thay đổi bộ mặt của nhiều ngành, cây con và nông thôn.

Tuy nhiên, theo TS Lê Xuân Nghĩa, nền tảng nông thôn Việt Nam là sản xuất nhỏ nên cần kết hợp sản xuất hàng hóa và cả tự cung tự cấp nữa, không thể chỉ dựa vào DN lớn được. Hơn nữa, nông thôn đang chứa đựng di sản lớn của dân tộc về văn hoá, tín ngưỡng và ẩm thực, sự đa dạng về giống, loài. Chính vì vậy, phải kết hợp vấn đề phát triển nông nghiệp, nông thôn và du lịch, khai thác lợi thế song song, tương đồng.

Ông Nghĩa lý giải: "Nông nghiệp gắn với văn hóa xã hội, có dân tộc thiểu số, có ẩm thực. Chúng ta có di sản lớn của nông nghiệp, nên phát triển cần đi liền bảo tồn và phát huy chứ không thể “đập đi, phá lại” tất cả để làm mới. Thời buổi cách mạng công nghệ đã đang và sẽ làm thay đổi năng lực của người nông dân, không phụ thuộc vào mô hình lớn hay nhỏ. Chính vì thế, phải thay đổi tư duy, đào tạo người nông dân để vừa hiện đại hóa nông nghiệp, công nghệ hóa sản xuất mà vẫn giữ được nét văn hoá, di sản dân tộc".